Keks - przepis do wypróbowania na święta i nie tylko!

Któż z nas nie kocha aromatu świeżo upieczonego ciasta unoszącego się w kuchni? Szczególnie gdy za oknem budzi się wiosna, a w domu panuje świąteczna, wielkanocna atmosfera. Dziś przedstawimy Wam przepis na wyśmienity keks, który z pewnością stanie się gwiazdą Waszego świątecznego stołu!
Keks - historia i tradycja
Keks to ciasto, które przybyło do nas z Wielkiej Brytanii, gdzie znane jest jako "fruit cake". Jego historia sięga czasów rzymskich, kiedy to żołnierze zabierali ze sobą na wyprawy wojenne podobne wypieki, bogate w suszone owoce i orzechy. Z biegiem czasu keks ewoluował i stał się nieodłącznym elementem europejskiej tradycji wypiekowej, a w Polsce szczególnie często gości na wielkanocnych stołach.
Słowo keks ma fascynującą historię językową - pochodzi od angielskiego słowa "cakes" (liczba mnoga od "cake"), które w procesie polonizacji przeszło ciekawą transformację. Początkowo, na początku XX wieku, wymawiane było jako "kieks", by ostatecznie przyjąć formę "keks" - prawdopodobnie pod wpływem podobnie brzmiącego germanizmu "kleks".
Keks - przepis
Przedstawiamy sprawdzony przepis na keks, który nigdy nie zawodzi! Do jego wykonania będziemy potrzebować odpowiednich przyborów kuchennych. Najważniejsza będzie porządna keksówka - forma do pieczenia o podłużnym kształcie. Przyda nam się również pojemna miska kuchenna oraz podstawowe akcesoria do pieczenia jak łyżki, trzepaczka czy miarka kuchenna.
Składniki:
- 300g mąki pszennej
- 250g masła
- 200g cukru
- 4 jajka
- 150g rodzynek
- 100g orzechów włoskich
- 100g kandyzowanej skórki pomarańczowej
- 50g migdałów
- 2 łyżeczki proszku do pieczenia
- 2 łyżeczki ekstraktu waniliowego
- szczypta soli
Wykonanie przepisu na keks, który zawsze się udaje:
- 2 godziny wcześniej namocz rodzynki w rumie lub w gorącej wodzie (w tym przypadku wystarczy to zrobić pół godziny przed przystąpieniem do pieczenia).
- Masło wyjmij z lodówki na 2 godziny przed pieczeniem.
- Rozgrzej piekarnik do 175°C.
- Natłuść i wysyp bułką tartą keksówkę.
- W dużej misce kuchennej utrzyj masło z cukrem na puszystą masę.
- Dodawaj kolejno jajka, dokładnie miksując po każdym dodaniu.
- Wsyp przesianą mąkę wymieszaną z proszkiem do pieczenia i solą.
- Dodaj bakalie i delikatnie wymieszaj.
Keks z bakaliami - co jeszcze można do niego dodać?
Keks z bakaliami to klasyczna wersja tego wypieku. Właśnie bogactwo bakalii nadaje mu charakterystyczny smak i konsystencję. Keks świąteczny doskonale komponuje się z wielkanocnymi wypiekami - babkami i mazurkami. Warto eksperymentować z różnymi wariantami dodatków! Poza tradycyjnymi rodzynkami i kandyzowaną skórką pomrańczową świetnie sprawdzą się:
- suszone morele - pokrojone w kostkę dodają słodko-kwaśnej nuty
- figi - ich charakterystyczna struktura i smak wzbogacą ciasto
- daktyle - naturalna słodycz i wilgotność
- suszone śliwki - doskonale komponują się z orzechami
- kandyzowana skórka cytrynowa - dla świeżego, cytrusowego aromatu
- suszone wiśnie lub żurawina - dodają przyjemnej kwaskowatości
Jeśli chodzi o orzechy i ziarna, możemy eksperymentować z prażonymi orzechami laskowymi, pistacjami - nadadzą nie tylko smaku, ale i pięknego koloru, orzechami pekan a nawet nerkowcami!
Pamiętajmy jednak o zachowaniu odpowiednich proporcji - łączna ilość bakalii nie powinna przekraczać 40% masy ciasta. Wszystkie bakalie warto przed dodaniem do ciasta lekko oprószyć mąką, a orzechy delikatnie podprażyć na suchej patelni - uwolni to ich aromat i sprawi, że będą bardziej chrupiące.
Ciekawostką jest, że w czasach, gdy keks był prawdziwym luksusem, bakalie dodawano bardzo oszczędnie, a czasem zastępowano je tańszymi zamiennikami, na przykład… gotowanymi i kandyzowanymi warzywami. Dziś, gdy dostęp do bakalii jest znacznie łatwiejszy, możemy pozwolić sobie na prawdziwą eksplozję smaków w naszym świątecznym wypieku.
Najszybszy keks
Dla zabieganych mamy również przepis na najszybszy keks. Ta wersja wymaga minimum zachodu, a efekt jest równie zadowalający. Przepis na mokry keks w wersji ekspresowej:
Składniki na najłatwiejszy keks:
- 250g mąki
- 200g masła
- 150g cukru
- 3 jajka
- 100g posiekanych orzechów
- 100g rodzynek
- 1 łyżeczka proszku do pieczenia
- aromat waniliowy
Wykonanie jest banalnie proste - wszystkie składniki mieszamy w jednej misce, przekładamy do formy i pieczemy!
Wskazówki dla perfekcyjnego keksu:
- Wszystkie składniki powinny mieć temperaturę pokojową.
- Bakalie warto oprószyć mąką - nie opadną wtedy na dno ciasta.
- Przybory kuchenne powinny być absolutnie suche i czyste.
- Piekarnik rozgrzewamy odpowiednio wcześniej.
- Ciasto jest gotowe, gdy wetknięty weń patyczek wychodzi suchy.
Keks najlepiej smakuje na świeżo oraz po 2-3 dniach od upieczenia. Można go przechowywać nawet do 2 tygodni, zawinięty w papier do pieczenia i folię aluminiową. Niektórzy twierdzą nawet, że keks świąteczny można przechowywać miesiącami, pod warunkiem że został nasączony alkoholem!
Serwując keks, możemy go udekorować lukrem królewskim, posypać cukrem pudrem lub podać w klasycznej formie - pokrojony w równe plastry. Świetnie komponuje się z kawą czy herbatą podczas wielkanocnego śniadania.
Keks - przepis z modyfikacjami
Podstawowy przepis na keks można modyfikować według własnych upodobań. Oto kilka inspirujących pomysłów:
- Dodaj posiekaną gorzką czekoladę
- Zastąp część bakalii suszonymi żurawinami
- Dodaj skórkę z cytryny dla świeższego aromatu
- Wypróbuj wersję z dodatkiem kakao
- Nasącz upieczony keks ponczem lub likierem
Keks to ciasto, które ma w sobie coś magicznego - łączy pokolenia, przywołuje wspomnienia i tworzy świąteczną atmosferę. Niezależnie od tego, czy zdecydujecie się na klasyczny keks z bakaliami, czy na najszybszy keks w wersji ekspresowej, jedno jest pewne - ten wypiek zawsze wprowadza do domu ciepło i radość.
A Wy, jaki wariant keksu najbardziej lubicie? Może macie swój sekretny składnik, który dodaje mu wyjątkowego charakteru? Pamiętajcie, że w pieczeniu, podobnie jak w życiu, czasem warto zaryzykować i spróbować czegoś nowego. Kto wie, może właśnie Wasz eksperyment kulinarny stanie się nowym rodzinnym przepisem przekazywanym z pokolenia na pokolenie?
Czytaj także:
Babka majonezowa - przepis na pyszne ciasto wielkanocne
Babka na oleju - zrób z nami wilgotną babkę, która zawojuje wielkanocny stół!
Keks z jabłkami - jak go zrobić?
Keks bezglutenowy. Pokazujemy, jak zrobić keks bez pszenicy
Babka cytrynowa - niezawodny przepis na Wielkanoc
Mazurek kajmakowy - pyszne ciasto na Wielkanoc
Mazurek pistacjowy - jak zrobić najmodniejszy mazurek z pistacjami?
Mazurek czekoladowy - poznaj przepis na mazurka w tradycyjnym wydaniu!
Jak zrobić mazurek pomarańczowy?
Jajka faszerowane pieczarkami - wielkanocny hit!
Warto przeczytać

Kubek emaliowany - praktyczny wybór do kuchni, ogrodu i na biwak
Kubek emaliowany to praktyczny wybór do domu, ogrodu, na działkę i biwak. Sprawdź, czym wyróżniają się kubki emaliowane Tadar ze stali węglowej pokrytej emalią, jak dobrać odpowiednią pojemność, kiedy przydaje się pokrywka i jak dbać o naczynie, aby służyło wygodnie na co dzień.
czytaj więcej
Wegetariański gulasz
Wegetariański gulasz to sycące, aromatyczne danie jednogarnkowe, które udowadnia, że mięso wcale nie jest potrzebne, by stworzyć pełnowartościowy, rozgrzewający obiad. Bazą tego dania są warzywa korzeniowe, pieczarki i bogactwo przypraw, które razem tworzą gęsty, intensywny sos pełen smaku. W tym artykule poznasz prosty przepis na wege gulasz oraz dowiesz się, jak go przygotować, doprawić i z czym najlepiej podać.
czytaj więcej
Lekkostrawny gulasz z indyka
Lekkostrawny gulasz z indyka to delikatne, zdrowe danie jednogarnkowe, które łączy chude mięso indycze z mnóstwem warzyw w lekkim, aromatycznym sosie. To idealna propozycja dla osób na diecie, rekonwalescentów oraz wszystkich, którzy szukają sycącego, ale nieobciążającego żołądka obiadu. W tym artykule poznasz prosty przepis na domowy gulasz z indyka oraz dowiesz się, jak go przygotować, aby był lekki, delikatny i pełen smaku.
czytaj więcej
Jak zagęścić gulasz – sprawdzone sposoby
Gęsty, aksamitny sos to znak rozpoznawczy idealnego gulaszu, ale nie zawsze udaje się go uzyskać od razu. Zbyt rzadka potrawa potrafi rozczarować, na szczęście istnieje wiele sprawdzonych sposobów na jej zagęszczenie – od klasycznej mąki po metody bez dodatków. W tym artykule poznasz najskuteczniejsze techniki zagęszczania gulaszu oraz dowiesz się, jak uniknąć najczęstszych błędów, które psują smak i konsystencję dania.
czytaj więcej
Gulasz z żołądków drobiowych
Gulasz z żołądków drobiowych to sycące, aromatyczne danie jednogarnkowe, które łączy tradycję domowej kuchni z niewielkim kosztem przygotowania. Odpowiednio ugotowane żołądki stają się miękkie i delikatne, a w gęstym, paprykowym sosie zyskują wyjątkowy smak. W tym artykule poznasz prosty przepis na gulasz z żołądków, dowiesz się, jak przygotować podroby do gotowania i z czym najlepiej je podać.
czytaj więcej
Gulasz wołowy
Gulasz wołowy to klasyczne danie jednogarnkowe, które od pokoleń gości na polskich stołach – sycące, aromatyczne i rozgrzewające. Sekret jego sukcesu tkwi w soczystej wołowinie duszonej powoli z papryką i innymi przyprawami, aż mięso stanie się idealnie miękkie. W tym artykule poznasz sprawdzony przepis na gulasz wołowy oraz dowiesz się, jak wybrać mięso, jak długo je dusić i z czym najlepiej podać to pyszne danie.
czytaj więcej
Gulasz po węgiersku
Gulasz po węgiersku to jedno z najsłynniejszych dań kuchni środkowoeuropejskiej – sycące, aromatyczne i rozgrzewające. Sekret jego wyjątkowego smaku tkwi w soczystej wołowinie duszonej powoli z dużą ilością papryki i korzennych przypraw. W tym artykule dowiesz się, jak krok po kroku przygotować tradycyjny gulasz węgierski, który zachwyci głębią smaku i idealnie sprawdzi się na rodzinny obiad.
czytaj więcej
Gulasz po cygańsku
Gulasz po cygańsku to wyraziste, aromatyczne danie jednogarnkowe, które kusi intensywnym smakiem papryki, soczystym mięsem i charakterystycznym dodatkiem ogórków konserwowych. To sycąca propozycja inspirowana kuchnią pełną kolorów i przypraw, idealna na rodzinny obiad w chłodniejsze dni. W tym artykule dowiesz się, jak krok po kroku przygotować gulasz cygański, który zachwyci głębią smaku i rozgrzewającym charakterem.
czytaj więcej
Gulasz myśliwski
Gulasz myśliwski to aromatyczne, sycące danie jednogarnkowe, które przenosi smak lasu prosto na talerz. Łączy soczyste mięso, leśne grzyby i wyraziste przyprawy w gęstym, rozgrzewającym sosie, idealnym na chłodniejsze dni. W tym artykule dowiesz się, jak krok po kroku przygotować gulasz po myśliwsku, który zachwyci głębią smaku i tradycyjnym, swojskim charakterem.
czytaj więcej