Keks - przepis do wypróbowania na święta i nie tylko!

Któż z nas nie kocha aromatu świeżo upieczonego ciasta unoszącego się w kuchni? Szczególnie gdy za oknem budzi się wiosna, a w domu panuje świąteczna, wielkanocna atmosfera. Dziś przedstawimy Wam przepis na wyśmienity keks, który z pewnością stanie się gwiazdą Waszego świątecznego stołu!
Keks - historia i tradycja
Keks to ciasto, które przybyło do nas z Wielkiej Brytanii, gdzie znane jest jako "fruit cake". Jego historia sięga czasów rzymskich, kiedy to żołnierze zabierali ze sobą na wyprawy wojenne podobne wypieki, bogate w suszone owoce i orzechy. Z biegiem czasu keks ewoluował i stał się nieodłącznym elementem europejskiej tradycji wypiekowej, a w Polsce szczególnie często gości na wielkanocnych stołach.
Słowo keks ma fascynującą historię językową - pochodzi od angielskiego słowa "cakes" (liczba mnoga od "cake"), które w procesie polonizacji przeszło ciekawą transformację. Początkowo, na początku XX wieku, wymawiane było jako "kieks", by ostatecznie przyjąć formę "keks" - prawdopodobnie pod wpływem podobnie brzmiącego germanizmu "kleks".
Keks - przepis
Przedstawiamy sprawdzony przepis na keks, który nigdy nie zawodzi! Do jego wykonania będziemy potrzebować odpowiednich przyborów kuchennych. Najważniejsza będzie porządna keksówka - forma do pieczenia o podłużnym kształcie. Przyda nam się również pojemna miska kuchenna oraz podstawowe akcesoria do pieczenia jak łyżki, trzepaczka czy miarka kuchenna.
Składniki:
- 300g mąki pszennej
- 250g masła
- 200g cukru
- 4 jajka
- 150g rodzynek
- 100g orzechów włoskich
- 100g kandyzowanej skórki pomarańczowej
- 50g migdałów
- 2 łyżeczki proszku do pieczenia
- 2 łyżeczki ekstraktu waniliowego
- szczypta soli
Wykonanie przepisu na keks, który zawsze się udaje:
- 2 godziny wcześniej namocz rodzynki w rumie lub w gorącej wodzie (w tym przypadku wystarczy to zrobić pół godziny przed przystąpieniem do pieczenia).
- Masło wyjmij z lodówki na 2 godziny przed pieczeniem.
- Rozgrzej piekarnik do 175°C.
- Natłuść i wysyp bułką tartą keksówkę.
- W dużej misce kuchennej utrzyj masło z cukrem na puszystą masę.
- Dodawaj kolejno jajka, dokładnie miksując po każdym dodaniu.
- Wsyp przesianą mąkę wymieszaną z proszkiem do pieczenia i solą.
- Dodaj bakalie i delikatnie wymieszaj.
Keks z bakaliami - co jeszcze można do niego dodać?
Keks z bakaliami to klasyczna wersja tego wypieku. Właśnie bogactwo bakalii nadaje mu charakterystyczny smak i konsystencję. Keks świąteczny doskonale komponuje się z wielkanocnymi wypiekami - babkami i mazurkami. Warto eksperymentować z różnymi wariantami dodatków! Poza tradycyjnymi rodzynkami i kandyzowaną skórką pomrańczową świetnie sprawdzą się:
- suszone morele - pokrojone w kostkę dodają słodko-kwaśnej nuty
- figi - ich charakterystyczna struktura i smak wzbogacą ciasto
- daktyle - naturalna słodycz i wilgotność
- suszone śliwki - doskonale komponują się z orzechami
- kandyzowana skórka cytrynowa - dla świeżego, cytrusowego aromatu
- suszone wiśnie lub żurawina - dodają przyjemnej kwaskowatości
Jeśli chodzi o orzechy i ziarna, możemy eksperymentować z prażonymi orzechami laskowymi, pistacjami - nadadzą nie tylko smaku, ale i pięknego koloru, orzechami pekan a nawet nerkowcami!
Pamiętajmy jednak o zachowaniu odpowiednich proporcji - łączna ilość bakalii nie powinna przekraczać 40% masy ciasta. Wszystkie bakalie warto przed dodaniem do ciasta lekko oprószyć mąką, a orzechy delikatnie podprażyć na suchej patelni - uwolni to ich aromat i sprawi, że będą bardziej chrupiące.
Ciekawostką jest, że w czasach, gdy keks był prawdziwym luksusem, bakalie dodawano bardzo oszczędnie, a czasem zastępowano je tańszymi zamiennikami, na przykład… gotowanymi i kandyzowanymi warzywami. Dziś, gdy dostęp do bakalii jest znacznie łatwiejszy, możemy pozwolić sobie na prawdziwą eksplozję smaków w naszym świątecznym wypieku.
Najszybszy keks
Dla zabieganych mamy również przepis na najszybszy keks. Ta wersja wymaga minimum zachodu, a efekt jest równie zadowalający. Przepis na mokry keks w wersji ekspresowej:
Składniki na najłatwiejszy keks:
- 250g mąki
- 200g masła
- 150g cukru
- 3 jajka
- 100g posiekanych orzechów
- 100g rodzynek
- 1 łyżeczka proszku do pieczenia
- aromat waniliowy
Wykonanie jest banalnie proste - wszystkie składniki mieszamy w jednej misce, przekładamy do formy i pieczemy!
Wskazówki dla perfekcyjnego keksu:
- Wszystkie składniki powinny mieć temperaturę pokojową.
- Bakalie warto oprószyć mąką - nie opadną wtedy na dno ciasta.
- Przybory kuchenne powinny być absolutnie suche i czyste.
- Piekarnik rozgrzewamy odpowiednio wcześniej.
- Ciasto jest gotowe, gdy wetknięty weń patyczek wychodzi suchy.
Keks najlepiej smakuje na świeżo oraz po 2-3 dniach od upieczenia. Można go przechowywać nawet do 2 tygodni, zawinięty w papier do pieczenia i folię aluminiową. Niektórzy twierdzą nawet, że keks świąteczny można przechowywać miesiącami, pod warunkiem że został nasączony alkoholem!
Serwując keks, możemy go udekorować lukrem królewskim, posypać cukrem pudrem lub podać w klasycznej formie - pokrojony w równe plastry. Świetnie komponuje się z kawą czy herbatą podczas wielkanocnego śniadania.
Keks - przepis z modyfikacjami
Podstawowy przepis na keks można modyfikować według własnych upodobań. Oto kilka inspirujących pomysłów:
- Dodaj posiekaną gorzką czekoladę
- Zastąp część bakalii suszonymi żurawinami
- Dodaj skórkę z cytryny dla świeższego aromatu
- Wypróbuj wersję z dodatkiem kakao
- Nasącz upieczony keks ponczem lub likierem
Keks to ciasto, które ma w sobie coś magicznego - łączy pokolenia, przywołuje wspomnienia i tworzy świąteczną atmosferę. Niezależnie od tego, czy zdecydujecie się na klasyczny keks z bakaliami, czy na najszybszy keks w wersji ekspresowej, jedno jest pewne - ten wypiek zawsze wprowadza do domu ciepło i radość.
A Wy, jaki wariant keksu najbardziej lubicie? Może macie swój sekretny składnik, który dodaje mu wyjątkowego charakteru? Pamiętajcie, że w pieczeniu, podobnie jak w życiu, czasem warto zaryzykować i spróbować czegoś nowego. Kto wie, może właśnie Wasz eksperyment kulinarny stanie się nowym rodzinnym przepisem przekazywanym z pokolenia na pokolenie?
Czytaj także:
Babka majonezowa - przepis na pyszne ciasto wielkanocne
Babka na oleju - zrób z nami wilgotną babkę, która zawojuje wielkanocny stół!
Keks z jabłkami - jak go zrobić?
Keks bezglutenowy. Pokazujemy, jak zrobić keks bez pszenicy
Babka cytrynowa - niezawodny przepis na Wielkanoc
Mazurek kajmakowy - pyszne ciasto na Wielkanoc
Mazurek pistacjowy - jak zrobić najmodniejszy mazurek z pistacjami?
Mazurek czekoladowy - poznaj przepis na mazurka w tradycyjnym wydaniu!
Jak zrobić mazurek pomarańczowy?
Jajka faszerowane pieczarkami - wielkanocny hit!
Warto przeczytać

Pierogi z kimchi – przepis na pikantną wersję inspirowaną kuchnią koreańską
Kimchi pierogi to odważne połączenie polskiej tradycji lepienia pierogów z ostrym, fermentowanym charakterem koreańskiej kuchni. Jeśli lubicie pikantne potrawy i szukacie przepisu, który zaskoczy Was wyrazistością smaków, pierogi z kimchi będą idealnym wyborem. Dowiedz się, jak przygotować aromatyczny farsz, jakie ciasto sprawdzi się najlepiej i z czym podawać te niezwykłe pierożki, żeby smak był jak z azjatyckiej restauracji serwującej pierogi.
czytaj więcej
Pierogi z ciasta drożdżowego – puszyste i delikatne ciasto na domowe pierogi
Pierogi z ciasta drożdżowego to pyszna odmiana klasycznych pierogów, która zachwyca puszystą, miękką konsystencją ciasta i nieskończonymi możliwościami doboru farszu. Jeśli znudziły Ci się tradycyjne pierogi z ciasta na wodzie i szukasz czegoś lekkiego, a jednocześnie sycącego, ten przepis będzie strzałem w dziesiątkę. Sprawdź, jak krok po kroku przygotować drożdżowe ciasto, jaki farsz wybrać i czy lepiej je piec, czy gotować.
czytaj więcej
Pierogi wigilijne – tradycyjne przepisy na świąteczny stół
Pierogi wigilijne to jedno z tych dań, bez których trudno wyobrazić sobie polską Wigilię – ich obecność na świątecznym stole jest tradycją pielęgnowaną od pokoleń w domach w całym kraju. Klasyczne pierogi z kapustą i grzybami, pachnące leśnym aromatem suszonych grzybów, to dla wielu Polaków smak samego dzieciństwa i najpiękniejszych wspomnień. Przeczytaj ten artykuł, aby poznać sprawdzony przepis na pyszne pierogi wigilijne i dowiedzieć się, jak przygotować je z wyprzedzeniem, żeby sam wigilijny dzień był spokojny i wolny od kuchennego stresu.
czytaj więcej
Pierogi tatarskie – tradycyjny przepis inspirowany kuchnią tatarską
Tatarskie pierogi to fascynujące danie, które łączy polską tradycję z wpływami kuchni Tatarów – społeczności od wieków obecnej na ziemiach Rzeczypospolitej. Te unikatowe pierogi wyróżniają się farszem z jajek, ziemniaków i świeżych ziół, który różni się od wszystkiego, co znamy z typowych polskich przepisów. Jeśli szukasz czegoś autentycznego, sycącego i pełnego wyrazistego smaku, ten ciekawy przepis z pewnością Cię nie zawiedzie.
czytaj więcej
Pierogi po łemkowsku – tradycyjny smak kuchni Łemków
Pierogi po łemkowsku to jedno z tych dań, które przenoszą nas w świat karpackich tradycji – prostej, szczerej kuchni opartej na lokalnych składnikach i pokoleniowych recepturach. Łemkowskie pierogi wyróżniają się na tle innych regionalnych pierogów bogactwem farszu, który łączy ziemniaki, biały ser, kiszoną kapustę i podsmażony boczek z czosnkiem. Jeśli szukasz przepisu na coś autentycznego i sycącego, to danie z Beskidu Niskiego powinno trafić na Twój kulinarny radar.
czytaj więcej
Pierogi meksykańskie – pikantny przepis z aromatycznym farszem
Meksykańskie pierogi to oryginalne połączenie polskiej tradycji lepienia pierogów z ognistymi smakami kuchni latynoamerykańskiej. Farsz z mięsa mielonego, czerwonej fasoli, papryki i pomidorów zamknięty w delikatnym cieście to danie, które zadowoli zarówno miłośników klasycznych pierogów, jak i fanów pikantnych potraw. Sprawdź, jak krok po kroku przygotować to wyjątkowe danie i czym doprawić farsz, aby smakował doskonale - i autentycznie.
czytaj więcej
Pierogi huculskie – przepis inspirowany kuchnią Karpat
Pierogi huculskie to danie, które zabiera nas w kulinarną podróż w serce Karpat – tam, gdzie górska tradycja przenika się z prostotą i głębią smaku. To połączenie delikatnego ciasta z farszem na bazie bryndzy i ziemniaków, które od pokoleń cieszy się uznaniem na Podkarpaciu i w okolicznych regionach. Jeśli chcesz odkryć smaki polsko-ukraińskiego pogranicza i przygotować coś wyjątkowego, ten przepis jest idealnym punktem wyjścia.
czytaj więcej
Pierogi dim sum – azjatyckie pierożki pełne aromatycznego farszu
Chińskie pierożki dim sum to jedne z najbardziej rozpoznawalnych dań kuchni azjatyckiej – delikatne ciasto skrywające aromatyczny farsz, gotowane na parze do miękkiej, lekko przezroczystej konsystencji. Jeśli kiedykolwiek zachwycały Cię te niewielkie pierożki w restauracji lub w udon noodle bar, teraz możesz przygotować je samodzielnie w domowej kuchni. Poznaj sprawdzony przepis, dowiedz się, jakie farsze sprawdzą się najlepiej, i odkryj tajniki formowania dim sum w kształt sakiewki.
czytaj więcej
Pierogi chłopskie – tradycyjny przepis na sycące domowe danie
Pierogi chłopskie to kwintesencja polskiej kuchni domowej – proste, sycące i pełne aromatu danie, które od pokoleń gości na rodzinnych stołach. Jeśli szukasz sprawdzonego przepisu na pyszne pierogi z farszem ziemniaczano-boczkowo-cebulowym, ten artykuł odpowie na wszystkie Twoje pytania. Dowiedz się, jak przygotować gładkie ciasto, aromatyczne nadzienie i podać to danie w sposób, który zachwyci każdego domownika.
czytaj więcej